Er bestaan honderden pastasoorten, maar met vijftien vormen kom je al ver. Lange pasta past bij gladde sauzen. Korte pasta met ribbels of holtes houdt stevige sauzen vast. Gevulde pasta eet je met een lichte saus. Hieronder zie je per vorm wat de naam betekent en wat je ermee maakt.
In het kort
Kies de pastavorm op basis van de saus. Dunne, gladde saus past bij lange pasta zoals spaghetti en linguine. Stevige saus met stukjes past bij penne, rigatoni, fusilli en schelpen. Brede linten zoals pappardelle passen bij rijke, vlezige sauzen.
Past bij bouillon of een lichte saus. Zware sauzen overstemmen de vulling.
Zo kies je de juiste pasta
De saus bepaalt de vorm. Hoe dunner en gladder de saus, hoe dunner de pasta. Hoe stugger en stukkeriger de saus, hoe meer ribbels, holtes of breedte je nodig hebt. De volledige uitleg, met een lijstje per saus, staat bij welke pasta bij welke saus. Hoeveel je per persoon nodig hebt, lees je bij hoeveel pasta per persoon. En de kooktijd per vorm vind je bij hoe lang pasta koken. Wil je zelf maken? Dan helpt zelf pasta maken. Meer over pasta in het algemeen staat op Wikipedia (in het Engels).
Veelgestelde vragen
Hoeveel pastasoorten zijn er?
Er zijn honderden vormen, en veel hebben per regio een andere naam. Voor thuis kom je met een stuk of vijftien vormen ruim toe.
Wat is het verschil tussen penne en rigatoni?
Penne zijn kleinere buisjes met een schuin afgesneden uiteinde. Rigatoni zijn breder, recht afgesneden en hebben ribbels. Rigatoni houdt stevige saus langer vast.
Welke pasta is het best voor een ovenschotel?
Penne, rigatoni of macaroni. Ze zijn stevig en blijven in de oven mooi in vorm. Kook ze een minuut korter dan op de verpakking.
Welke pasta past bij carbonara?
Spaghetti is de bekendste keuze. Rigatoni, penne en tagliatelle werken ook goed.
Wat is het verschil tussen tagliatelle en fettuccine?
Het zijn allebei linten. Tagliatelle komt uit Emilia-Romagna, fettuccine wordt vooral met Rome in verband gebracht en is vaak iets dikker. In de keuken zijn ze goed te verwisselen.
Kun je pastasoorten verwisselen?
Meestal wel, binnen dezelfde groep. Vervang lange pasta door lange pasta, en korte door korte. Pas de kooktijd aan.
Dit ben ik zelf, een paar jaar geleden, nadat ik een aantal uien had gesneden. Vreselijk. Zo zie je er dus uit als je geen enkele tip gebruikt.
Uien snijden hoeft niet te eindigen met een betraand gezicht. Een scherp mes, een gekoelde ui en een vaste volgorde maken al het verschil. Bovendien snijd je zo gelijkmatige stukjes, en dat merk je terug in elke saus.
In het kort
Snijd een ui met een scherp mes, koel hem vooraf en laat de wortelkant zo lang mogelijk heel. Dan komt er minder prikkelend gas vrij en blijven je ogen droog.
Uien snijden · techniek · klaar in 5 min · voor 1 gele ui · makkelijk
Snijden
5 min
Koelen
30 min
Mes
Koksmes
Niveau
Makkelijk
Waarom moet je huilen van uien snijden?
Een ui beschermt zichzelf tegen vraat. Zodra je mes cellen openmaakt, komen enzymen en zwavelverbindingen bij elkaar. Daaruit ontstaat een gas dat omhoog stijgt. Dat gas prikkelt het vocht op je ogen, dus je ogen gaan tranen om het weg te spoelen.
Je snijdt dus geen verdrietige ui. Je ogen reageren op een kleine chemische reactie. Hoe meer cellen je kapotdrukt, hoe meer gas er vrijkomt. Daarom zit de oplossing in minder beschadigen en minder verspreiden. Meer over de plant zelf lees je op Wikipedia.
Vijf tips om uien te snijden zonder te huilen
1
Gebruik een scherp mes. Een bot mes drukt de cellen plat in plaats van ze door te snijden, en dat levert meer gas op. Lees ook hoe je je mes scherp houdt.
2
Koel de ui vooraf. Leg hem een half uur in de koelkast, of ongeveer tien minuten in de vriezer. Een koude ui geeft minder gas af. Zet er wel een wekker bij, want een vergeten ui in de vriezer wordt zacht en slap.
3
Laat de wortelkant zitten. De wortel houdt de laagjes bij elkaar, dus de ui blijft stevig liggen terwijl je snijdt. Pas helemaal aan het eind snijd je dat laatste stukje weg.
4
Zorg voor luchtstroom. Snijd onder de afzuigkap of bij een open raam. Het gas waait dan van je gezicht weg in plaats van er recht in.
5
Bescherm je ogen. Een duikbril of zwembril ziet er gek uit, maar het werkt wel. Het gas komt simpelweg niet bij je ogen.
Zo snijd je een ui in blokjes
1
Snijd de top van de ui af, aan de kant tegenover de wortel. Laat de wortel zelf zitten.
2
Halveer de ui van boven naar de wortel en haal het vel eraf. Een dun laagje meepellen mag, als het buitenste laagje droog of beschadigd is.
3
Leg een helft met de vlakke kant op de plank. Buig je vingers naar binnen, zodat je knokkels het mes geleiden en je vingertoppen uit de buurt blijven.
4
Maak twee of drie horizontale sneden richting de wortel, evenwijdig aan de plank. Snijd daarbij niet door de wortel heen.
5
Snijd daarna verticaal van boven naar de wortel. De afstand tussen de sneden bepaalt hoe groot je blokjes worden.
6
Snijd tot slot dwars door de ui. De blokjes vallen vanzelf van het mes. Het laatste stukje met de wortel gooi je weg.
Tip: wil je ringen in plaats van blokjes? Dan halveer je de ui niet, maar snijd je hem in dunne plakken van boven naar onderen. Voor halve ringen halveer je hem eerst wel.
Wat niet echt helpt
Veel tips klinken slim, maar helpen weinig. Een stuk brood in je mond houden, kauwgom kauwen of een kaars naast de plank zetten zorgt vooral voor een grappig plaatje. Het bewijs dat deze trucs echt werken is dun. Zet liever in op een scherp mes en een koude ui.
Welke ui gebruik je waarvoor?
De juiste ui scheelt ook in de pan. Een gele ui is de standaard voor sauzen en bakken, bijvoorbeeld als je ui fruit op laag vuur. In de saus van spaghetti met gehakt en tomaten snipper je hem fijn, zodat hij vanzelf wegsmelt.
Snijd je graag vooraf? Dat past bij de tip om alles klaar te zetten voordat je begint. Bewaar gesneden ui in een afgesloten bakje in de koelkast en gebruik hem binnen twee tot drie dagen.
Veelgestelde vragen over uien snijden
Waarom moet je huilen van uien snijden?
Bij het snijden komen enzymen en zwavelverbindingen in de ui bij elkaar. Daaruit ontstaat een gas dat je ogen prikkelt. Je ogen gaan tranen om het gas weg te spoelen. Een scherp mes en een koude ui beperken die reactie.
Helpt het om een ui eerst in de vriezer te leggen?
Ja, koelen helpt. Een ui van tien minuten in de vriezer of een half uur in de koelkast geeft minder gas af. Laat hem niet te lang liggen, want een bevroren ui wordt zacht en slap na het ontdooien.
Welk mes gebruik je het best voor uien?
Een scherp koksmes. De brede kling geeft je controle en een scherpe snede beschadigt minder cellen dan een bot mes. Dat betekent minder gas en minder tranen.
Kun je uien van tevoren snijden?
Dat kan. Bewaar de gesneden ui in een afgesloten bakje in de koelkast en gebruik hem binnen twee tot drie dagen. Rauw in een salade smaakt hij het best vers gesneden.
Hoe snij je een ui zo fijn mogelijk?
Maak meer horizontale en verticale sneden, dicht bij elkaar, en snijd daarna dwars. Voor een nog fijnere snipper hak je de blokjes daarna kort door met je mes, zodat ze in een saus vanzelf wegsmelten.
Carbonara saus maken is simpel, maar het gaat om de timing. Je gebruikt alleen eigeel, een heel ei, kaas, spek en pastawater. De warmte van de pasta maakt de saus romig. Room heb je dus niet nodig.
basisrecept · 20 minuten · 4 personen · makkelijk
Voorbereiden
10 min
Koken
10 min
Personen
4
Niveau
Makkelijk
Wat zit er in een echte carbonara saus?
Een klassieke carbonara saus bestaat uit vijf dingen: eieren, harde kaas, varkenswang of spek, zwarte peper en pastawater. Meer is het niet. Daarom telt elk ingrediënt zwaar. Kies dus goed spek, een echte pecorino en verse eieren.
Ingrediënten voor 4 personen
400 g spaghetti
150 g guanciale, pancetta of dikke spekblokjes
4 eidooiers en 1 heel ei, op kamertemperatuur
60 g pecorino romano, fijn geraspt
30 g parmezaan, fijn geraspt
veel vers gemalen zwarte peper
1 deciliter pastawater, apart gehouden
zout voor het kookwater (zout de saus zelf niet)
Carbonara saus maken in vijf stappen
1
Bak het spek uit
Zet een koekenpan op laag vuur en doe het spek erin zonder olie. Het vet smelt langzaam weg en het vlees wordt krokant. Dat duurt ongeveer acht minuten. Zet daarna het vuur uit.
2
Maak het eimengsel
Klop de eidooiers en het hele ei los in een kom. Meng er daarna de pecorino, de parmezaan en een flinke hoeveelheid peper door. Je krijgt een dikke, gele pasta. Die verdun je straks met pastawater.
3
Kook de spaghetti net niet gaar
Kook de spaghetti een minuut korter dan op de verpakking staat. De pasta gaart namelijk nog na in de pan. Schep vlak voor het afgieten een deciliter kookwater uit de pan.
4
Schep de pasta door het spek
Laat de spaghetti goed uitlekken en doe hem in de pan met het spek. Het vuur blijft uit. Schep alles een halve minuut om, zodat de pasta het vet opneemt.
5
Roer het ei erdoor
Giet het eimengsel over de pasta en roer meteen krachtig. Voeg vervolgens een scheutje pastawater toe, tot de saus glanst en aan de spaghetti blijft hangen. Serveer direct, met extra peper en kaas.
Tip: haal de pan van het vuur. Eiwit stolt vanaf ongeveer 65 graden. Een hete pan maakt van je saus dus roerei. De restwarmte van de pasta is meer dan genoeg.
Tip: bewaar altijd extra pastawater. Het zetmeel erin bindt de saus. Hoeveel je nodig hebt, lees je bij pastawater gebruiken. Is de saus te dik, dan voeg je een lepel toe. Is hij te dun, dan roer je nog even door op laag vuur.
Guanciale komt van de wang van het varken en smaakt vol en pittig. Pancetta is milder. Gewoon ontbijtspek kan ook, maar het is vaak sterker gerookt. Het complete verschil lees je in carbonara: guanciale, pancetta of spek.
Cacio e pepe maken: de andere Romeinse klassieker, met pecorino en peper.
Veelgestelde vragen over carbonara saus
Kan ik carbonara saus maken met room?
Dat kan, maar het is geen klassieke carbonara. De saus wordt dan zwaarder en minder pittig. Wil je het toch proberen? Gebruik dan een klein scheutje en laat de eieren staan. Zo blijft de smaak van de kaas behouden.
Welke pasta past bij carbonara saus?
Spaghetti is de bekendste keuze. Rigatoni, penne en tagliatelle werken ook goed. De saus blijft goed hangen aan pasta met een ruw oppervlak of een holte.
Is carbonara saus met rauw ei veilig?
De warmte van de pasta maakt het ei niet helemaal gaar. Gebruik daarom altijd verse eieren. Geef de pasta liever niet aan zwangere vrouwen, jonge kinderen of mensen met een zwakke weerstand.
Kan ik carbonara saus van tevoren maken?
Liever niet. De saus is het lekkerst direct na het maken. Je kunt wel het spek bakken en het eimengsel klaarzetten. Meng alles pas vlak voor het eten.
Kan ik pecorino vervangen door parmezaan?
Ja, dat kan. De saus wordt dan wat milder en ronder. Pecorino geeft de pittige, zoute kant die bij een Romeinse carbonara hoort.
Gezouten en ongezouten boter verschillen genoeg om invloed te hebben op de uiteindelijke smaak, vooral bij bakken waar je zelf ook zout toevoegt. Gebruik bij voorkeur ongezouten boter zodat je zelf de controle houdt.
Ik was bij Italiaanse vrienden en na het eten kwam een fles heerlijke zelfgemaakte limoncello op tafel. Ze gaven me het recept en dat deel ik graag met jullie.
In het kort
Limoncello maak je van citroenschil, wodka en suikersiroop. Het werk is snel gedaan, maar je moet minstens 40 dagen wachten. Hoe langer hij rust, hoe zachter de smaak.
Limoncello maken · 9 stappen · zelfgemaakte Italiaanse likeur
Schil laten trekken
1 week
Wachten
40 dagen
Koelen
7 dagen
Niveau
Makkelijk
Wat heb je nodig voor limoncello
Ingrediënten
10 citroenen, het liefst biologisch
1 liter wodka of 1 liter 96% alcohol
600 gram witte kristalsuiker
950 ml water bij wodka, of 1,6 liter water bij 96% alcohol
Materiaal
een microplane zesteur of dunschiller
een schone, gesteriliseerde glazen pot met deksel
gesteriliseerde flessen
een filter
Limoncello maken in 9 stappen
1
Kies de beste citroenen. Koop bij voorkeur biologische citroenen, want je gebruikt de schil.
2
Was de citroenen. Gebruik warm water en droog ze daarna af.
3
Schil de citroenen. Er mag geen wit meekomen, want dat geeft een bittere smaak. Hoe dunner de schil, hoe beter. Een microplane zesteur werkt het best, maar een dunschiller kan ook.
4
Kies je alcohol. Pure alcohol van 96% is moeilijk te vinden. Wodka met een neutrale smaak is daarom een goed alternatief.
5
Meng de alcohol en de schil. Doe alleen het gele van de schil met de alcohol in de glazen pot en sluit hem af. Plak er een stickertje met de datum op en laat hem ongeveer een week staan. Schud hem af en toe.
6
Maak de siroop. Meng de suiker, bij voorkeur met flessenwater, en breng het aan de kook. Laat het ongeveer 14 minuten zachtjes koken en daarna afkoelen tot kamertemperatuur. Voeg de siroop vervolgens samen met het alcoholmengsel.
7
Wacht minimaal 40 dagen. Lukt het je, wacht dan nog wat langer. Hoe langer je wacht, hoe zachter de smaak.
8
Filter de limoncello. Doe dit minimaal twee keer, zodat je een heldere, gele limoncello krijgt.
9
Giet de limoncello in flessen. Gebruik gesteriliseerde flessen en laat ze na het bottelen minimaal 7 dagen in de koelkast staan. Zet daarna een fles in de vriezer en proef hem de volgende dag.
Tip: serveer de limoncello ijskoud in kleine borrelglaasjes die ook in de vriezer hebben gestaan. Drink met mate. Proost!
Veelgestelde vragen over limoncello maken
Hoe lang moet limoncello rusten?
Minimaal 40 dagen nadat je alcohol en siroop hebt gemengd. Daarna staat hij nog 7 dagen in de koelkast. Wacht je langer, dan wordt de smaak zachter.
Waarom mag er geen wit van de citroen bij?
Het witte deel van de schil geeft een bittere smaak. Daarom schil je zo dun mogelijk en gebruik je alleen het gele.
Kan ik wodka gebruiken in plaats van 96% alcohol?
Ja. Pure alcohol is lastig te vinden, dus wodka met een neutrale smaak is een goed alternatief. Je gebruikt dan 950 ml water in plaats van 1,6 liter.
Hoe serveer je limoncello?
IJskoud uit de vriezer, in kleine glaasjes die je ook koud zet.
Je bestelt spaghetti in een restaurant in Rome en kijkt naast je bord naar het bestek. Er ligt geen mes. Je vraagt om er een. De ober kijkt je aan alsof je om een lepel bij je koffie hebt gevraagd. In Italië snijd je je pasta niet door.
In het kort
Bij lange pasta krijg je in Italië alleen een vork. Je draait de slierten op in plaats van ze door te snijden. Bij lasagne en andere ovengerechten ligt het mes wel gewoon op tafel.
Pasta doorsnijden · tafelmanieren · eetcultuur in Italië
Waarom er geen mes op tafel ligt
Bij lange pasta zoals spaghetti, tagliatelle of linguine krijg je in Italië standaard alleen een vork. Een mes hoort er simpelweg niet bij. Pasta is bedoeld om op te draaien, niet om in stukjes te knippen.
Wie toch een mes pakt, laat daarmee zien dat hij de techniek niet kent. Italianen vinden dat eerder grappig dan beledigend, maar ze merken het wel. Bij jonge kinderen maken ouders soms een uitzondering. Een lepel als hulpmiddel accepteert men bij toeristen ook, al fronsen puristen daar een beetje bij.
De kunst van het opdraaien
De techniek is eenvoudiger dan hij eruitziet. Zo doe je het:
1
Prik een klein aantal slierten aan de rand van je bord.
2
Draai de vork rond tegen het bord, tot er een compact bolletje ontstaat.
3
Breng het bolletje in één keer naar je mond.
4
Neem steeds kleine happen. Zo blijven er geen lange slierten bungelen en blijft je bord netjes.
Tip: in Zuid-Italië gebruikt men soms een lepel als steun. Je draait de vork dan tegen de lepel aan. In het noorden zien puristen die lepel als overbodig.
Niet elke pasta valt onder hetzelfde verbod
De regel geldt vooral voor lange, gladde pasta’s die zich laten opdraaien. Voor andere vormen ligt het anders.
Lange pasta
Alleen een vork. Spaghetti, tagliatelle en linguine draai je op, punt uit.
Pasta uit de oven
Een mes mag. Lasagne en ovenschotels snijd je zoals een taart.
Gevuld en kort
Bij ravioli en tortelloni breek je een stuk af met de zijkant van je vork. Penne en farfalle prik je gewoon op.
Waar de gewoonte vandaan komt
De gewoonte gaat verder terug dan je denkt. Tot diep in de negentiende eeuw verkochten straatverkopers in Napels pasta op straat. Mensen aten het met de hand, rechtstreeks uit een kegel van papier.
Daarna werd de vork met lange tanden gemeengoed. Zo ontstond er een nette manier om pasta te eten zonder je vingers te gebruiken. Het mes speelde daarbij geen rol, want voor deze eettechniek had het geen functie. De vork-alleen-regel is dus al meer dan honderd jaar oud en verspreidde zich vanuit Napels over heel Italië.
Wat er gebeurt als je het toch fout doet
Niemand stuurt je weg uit een restaurant omdat je om een mes vraagt. Op zijn ergst krijg je een licht verbaasde blik van de ober. Thuis knijpen mensen bovendien graag een oogje dicht, vooral bij kinderen die het opdraaien nog niet kunnen.
Tip: oefen de opdraaibeweging eerst thuis met wat spaghetti. Dan hoef je in Italië niet meer na te denken over waar het mes lag.
Veelgestelde vragen over pasta doorsnijden
Waarom snijden Italianen hun pasta niet door?
Lange pasta is bedoeld om op te draaien. Een mes hoort daar niet bij, en wie het toch gebruikt laat zien dat hij de techniek niet kent.
Is het onbeleefd om pasta door te snijden?
Onbeleefd is te sterk. Italianen vinden het vooral grappig en soms een beetje vreemd, maar niemand maakt er een probleem van.
Welke pasta mag je wel met een mes snijden?
Pasta uit de oven, zoals lasagne en gevulde ovenschotels. Die snijd je net als een taart.
Mag je een lepel gebruiken bij spaghetti?
In Zuid-Italië is een lepel als steun gebruikelijker dan in het noorden. Bij toeristen wordt hij geaccepteerd, al vinden puristen hem overbodig.
Gnocchi maken doe je met maar drie ingrediënten: aardappel, bloem en ei. Het resultaat is een luchtig, zacht kussentje pasta dat je binnen een uur op tafel hebt, inclusief het koken van de aardappelen.
In het kort
Luchtige aardappelgnocchi van gekookte aardappel, bloem en ei, met de klassieke vorkribbels die de saus vasthouden.
Gnocchi maken · basisrecept · klaar in 1 uur · voor 4 personen · gemiddeld
Aardappels koken
25 min
Deeg vormen
25 min
Personen
4
Niveau
Gemiddeld
Wat heb je nodig
Ingrediënten
Voor 4 personen
1 kilo kruimige aardappelen, zoals bildtstar
250 gram bloem, plus extra om te bestuiven
1 ei
Zout
Materiaal
Een aardappelpers of bezempers voorkomt klontjes en geeft een luchtiger resultaat dan met een vork prakken. Een vork is handig om de klassieke ribbels in de gnocchi te drukken.
Kies kruimige aardappelen in plaats van vastkokende. Die bevatten minder vocht, waardoor je minder bloem nodig hebt en de gnocchi luchtiger blijven.
Tip: werk het deeg zo kort mogelijk door. Hoe meer je kneedt, hoe meer gluten zich ontwikkelen en hoe steviger — minder luchtig — de gnocchi worden.
Zo maak je het
1
Kook de aardappelen in de schil gaar in gezouten water, ongeveer 25 minuten. Giet af en laat net afkoelen tot je ze kunt aanraken.
2
Pel de aardappelen en pers ze door een aardappelpers op een bebloemd werkvlak, terwijl ze nog warm zijn.
3
Maak een kuiltje in het aardappelmengsel, breek het ei erin en strooi de bloem en het zout erover. Meng voorzichtig tot een samenhangend deeg.
4
Rol het deeg in dunne slierten van ongeveer 2 centimeter dik en snijd er stukjes van 2 centimeter af.
5
Rol elk stukje over de achterkant van een vork om de klassieke ribbels te krijgen. Deze houden de saus straks beter vast.
6
Kook de gnocchi in ruim gezouten water. Ze zijn klaar zodra ze bovendrijven, na ongeveer 2 tot 3 minuten.
Veelgemaakte fouten bij gnocchi maken
Te veel bloem toevoegen: dat maakt de gnocchi zwaar en taai in plaats van luchtig. Voeg bloem geleidelijk toe tot het deeg net samenhangt.
Aardappelen laten afkoelen voor het pureren: koude aardappelen binden minder goed en geven klontjes. Werk terwijl ze nog warm zijn.
Deeg te lang kneden: dat ontwikkelt gluten, waardoor de gnocchi stevig worden in plaats van zacht.
Wat serveer je bij gnocchi
Salieboter is de klassieke, simpele saus bij gnocchi. Een romige kaassaus of een lichte tomatensaus werken ook goed.
Veelgestelde vragen over gnocchi maken
Is gnocchi pasta of aardappel?
Een beetje van allebei. Klassieke gnocchi maak je van aardappel, bloem en ei, dus de basis is aardappel. In Italië eet je gnocchi wel net als pasta: als primo piatto, gekookt in water en met een saus erover.
Welke aardappelen zijn het beste voor gnocchi?
Kruimige aardappelen, zoals bildtstar of Agria, bevatten minder vocht en geven een luchtiger resultaat dan vastkokende soorten.
Kan ik gnocchi invriezen?
Ja, leg de ongekookte gnocchi eerst los van elkaar op een met bloem bestoven plaat in de vriezer, en doe ze pas daarna in een zak.
Waarom vallen mijn gnocchi uit elkaar tijdens het koken?
Dat komt meestal doordat het deeg te nat was. Voeg dan iets meer bloem toe, in kleine beetjes, tot het deeg beter samenhoudt.
Heb ik echt een vork nodig voor de ribbels?
Nee, dat is puur voor het vasthouden van de saus. Zonder ribbels smaken de gnocchi net zo goed, alleen hecht de saus iets minder.
Tomatensaus maken is de basis van de Italiaanse keuken: met een paar goedkope ingrediënten en vooral geduld haal je er meer smaak uit dan uit een potje van de supermarkt. Deze versie is puur — tomaat, ui, knoflook en olijfolie — en vormt de basis voor tientallen pastagerechten.
In het kort
Een pure tomatensaus van rijpe tomaten, ui, knoflook en olijfolie, die op laag vuur inkookt tot een diepe, ronde smaak.
Tomatensaus maken · basisrecept · klaar in 45 min · voor 4 personen · makkelijk
Voorbereiden
10 min
Inkoken
35 min
Personen
4
Niveau
Makkelijk
Wat heb je nodig
Ingrediënten
Voor 4 personen
800 gram rijpe tomaten, of 2 blikken gepelde tomaten
1 ui
2 teentjes knoflook
3 eetlepels olijfolie
1 snufje suiker
Zout en peper
Materiaal
Een pan met dikke bodem is genoeg om een saus te maken die niet aanbrandt tijdens het inkoken. Een staafmixer is handig als je een gladde saus wilt, maar niet verplicht.
Buiten het tomatenseizoen (grofweg oktober tot juni) geven blikken gepelde tomaten, het liefst San Marzano-tomaten, vaak een voller resultaat dan verse tomaten uit de supermarkt.
Tip: voeg de suiker alleen toe als de tomaten aan de zure kant zijn. Bij rijpe, zoete tomaten kun je hem overslaan.
Zo maak je het
1
Snipper de ui fijn en hak of pers de knoflook. Verhit de olijfolie in een pan met dikke bodem op middelhoog vuur.
2
Fruit de ui 5 minuten tot hij glazig is. Voeg de knoflook toe en bak nog 1 minuut mee, tot je hem ruikt maar niet ziet verkleuren.
3
Voeg de tomaten toe, in stukjes gesneden als je verse gebruikt, met een snufje suiker, zout en peper. Breng aan de kook.
4
Zet het vuur laag en laat de saus 30 tot 35 minuten zachtjes pruttelen, zonder deksel, tot hij is ingedikt.
5
Pureer de saus voor een gladde textuur, of laat hem grof voor meer bite. Proef en breng op smaak met extra zout of peper.
Welke varianten kun je maken
Met deze basissaus als startpunt kun je alle kanten op:
Arrabiata: voeg een fijngesneden rode peper toe samen met de knoflook, voor een pittige versie.
Puttanesca: roer aan het eind zwarte olijven, kappertjes en een paar fijngehakte ansjovisfilets erdoor.
Met basilicum: scheur verse basilicumblaadjes erdoorheen vlak voor het serveren, zodat de geur intact blijft.
Knoflook laten verbranden: verbrande knoflook wordt bitter en trekt door de hele saus heen. Bak hem kort en op gematigd vuur.
Te vroeg zouten: proef en zout pas aan het eind, zodat je niet per ongeluk te zout uitkomt terwijl de saus nog inkookt.
Wat maak je met deze tomatensaus
Deze saus is de basis voor talloze pastagerechten, van een simpele spaghetti tot een spaghetti alla puttanesca. Combineer hem ook met zelfgemaakte pasta uit onze gids voor zelf pasta maken. Wil je er een stevige schotel van maken? Lees dan pasta ovenschotel maken. Is de saus te dik voor de pasta? Een scheutje pastawater maakt hem soepeler.
Veelgestelde vragen over tomatensaus maken
Kan ik tomatensaus maken met blikken tomaten?
Ja, dat kan zelfs beter dan met verse tomaten die niet op hun best zijn. Gebruik bij voorkeur gepelde tomaten van goede kwaliteit.
Hoe lang is zelfgemaakte tomatensaus houdbaar?
In een afgesloten bakje in de koelkast blijft de saus 3 tot 4 dagen goed. Invriezen kan ook, tot 3 maanden.
Waarom is mijn tomatensaus zuur?
Dat komt meestal door minder rijpe tomaten. Een snufje suiker of een klein stukje wortel dat meekookt, haalt de scherpte eraf.
Kan ik tomatensaus invriezen?
Ja, in een afgesloten bakje of zak blijft tomatensaus tot 3 maanden goed in de vriezer. Laat hem in de koelkast ontdooien voor gebruik.
Focaccia maken is dankbaarder dan pizzadeeg: het deeg hoeft niet dun uitgerekt te worden en een paar oneffenheden in het oppervlak horen er juist bij. Met veel olijfolie en een goede afwerking van zout en kruiden krijg je een brood dat vanzelf verdwijnt.
In het kort
Een luchtig Italiaans brood met een dimpelig oppervlak, rijkelijk besprenkeld met olijfolie en afgemaakt met grof zout en rozemarijn.
Focaccia maken · basisrecept · klaar in 45 min (+ rijstijd) · voor 6 personen · makkelijk
Voorbereiden
15 min
Rijzen
2 uur
Personen
6
Niveau
Makkelijk
Wat heb je nodig
Ingrediënten
Voor 6 personen
500 gram bloem
350 ml lauw water
7 gram gedroogde gist
10 gram zout
6 eetlepels olijfolie, plus extra voor de bakplaat
Grof zeezout en verse rozemarijn
Materiaal
Een bakplaat met rand of een ovenschaal van ongeveer 25 bij 35 centimeter is ideaal. Je vingers zijn het enige gereedschap dat je nodig hebt voor de kenmerkende deukjes.
Gebruik ruim olijfolie op de bakplaat en op het deeg zelf — dat is precies wat focaccia zijn krokante onderkant en zachte binnenkant geeft.
Tip: maak de deukjes met natte vingers. Zo blijft het deeg niet aan je handen plakken en verdeel je de olijfolie meteen gelijkmatig.
Zo maak je het
1
Los de gist op in het lauwe water en laat 5 minuten staan. Meng de bloem en het zout in een grote kom.
2
Voeg het gistwater en 2 eetlepels olijfolie toe en meng tot een plakkerig deeg. Kneed 5 minuten, het deeg blijft losser dan pizzadeeg.
3
Dek af en laat 1,5 uur rijzen op een warme plek, tot het deeg verdubbeld is in volume.
4
Vet de bakplaat rijkelijk in met olijfolie en druk het deeg er voorzichtig in uit tot een gelijkmatige laag.
5
Druk met natte vingers overal deukjes in het deeg. Laat nog 30 minuten narijzen, afgedekt.
6
Besprenkel met de rest van de olijfolie, bestrooi met grof zeezout en rozemarijn, en bak 20 tot 25 minuten op 220 graden tot goudbruin.
Veelgemaakte fouten bij focaccia maken
Te weinig olijfolie: juist de overvloed aan olie geeft focaccia zijn krokante korst en zachte kruim. Wees niet zuinig.
Deeg te droog houden: focaccia-deeg is bewust losser en plakkeriger dan pizzadeeg. Voeg geen extra bloem toe om het steviger te maken.
Niet genoeg narijzen na het uitduwen: sla je die stap over, dan blijft de focaccia plat in plaats van luchtig.
Wat serveer je bij focaccia
Focaccia is heerlijk bij een pastasalade, als bijgerecht bij soep, of gewoon met een schaaltje olijfolie om in te dopen.
Veelgestelde vragen over focaccia maken
Waarom heeft focaccia deukjes?
De deukjes zorgen dat de olijfolie zich over het hele oppervlak verdeelt en trekken tijdens het bakken kleine poeltjes olie, wat de smaak en textuur bepaalt.
Hoe lang is focaccia houdbaar?
Op kamertemperatuur, afgedekt, blijft focaccia 2 dagen goed. Warm hem kort op in de oven om de korst weer knapperig te maken.
Kan ik focaccia invriezen?
Ja, gebakken en afgekoelde focaccia kun je goed invriezen. Ontdooi op kamertemperatuur en warm kort op voor een verse korst.
Wat kan ik nog meer op focaccia leggen?
Cherrytomaatjes, gesnipperde rode ui, olijven of dunne plakjes aardappel zijn klassieke toevoegingen, gelegd voor de laatste rijs.
Lasagne opbouwen draait om lagen: pasta, ragù, bechamel en kaas, telkens herhaald. De ingrediënten zijn niet ingewikkeld, maar de volgorde en verhouding bepalen of je lasagne straks mooi in stukken blijft staan of uit elkaar valt.
In het kort
Een lasagne bouw je op uit dunne lagen pasta, ragù en bechamel, afgesloten met kaas, en vervolgens gegratineerd in de oven.
Lasagne bouwen · techniek · klaar in 1 uur 15 min · voor 6 personen · gemiddeld
Een ovenschaal van ongeveer 25 bij 35 centimeter en een grote lepel of spatel om de lagen te verdelen zijn genoeg.
Gebruik verse lasagnebladen als je die hebt — die hoeven niet voorgekookt te worden en geven een zachtere structuur. Gedroogde bladen werken ook prima, check de verpakking of ze voorgekookt moeten worden.
Tip: begin en eindig met een laag saus, nooit met droge pastabladen tegen de bodem of bovenkant. Zo trekken de bladen genoeg vocht aan om zacht te worden.
Zo bouw je de lagen op
1
Verwarm de oven voor op 180 graden. Schep een dun laagje ragù op de bodem van de ovenschaal, zodat de eerste laag pasta niet aanbakt.
2
Leg een laag lasagnebladen, gevolgd door een laag ragù en een laag bechamelsaus. Verdeel beide lagen gelijkmatig met een lepel.
3
Herhaal deze laag van pasta, ragù en bechamel nog 3 tot 4 keer, tot de ingrediënten op zijn of de schaal vol is.
4
Sluit af met een laag bechamelsaus en verdeel de mozzarella en parmezaanse kaas erover.
5
Bak de lasagne 35 tot 40 minuten in de oven, tot de bovenkant goudbruin is. Laat 10 minuten rusten voor het aansnijden.
Lasagne opbouwen: de volgorde van onder naar boven
Lasagne stapelen komt neer op één patroon: saus, pasta, saus. Je begint en eindigt dus met saus. Zo kom je op 4 tot 5 lagen pasta. Reken bij 5 lagen op ongeveer 200 ml ragù en 150 ml bechamel per laag, dan lopen de 1 liter ragù en 750 ml bechamel uit het recept precies op.
Een dun laagje ragù op de bodem
Lasagnebladen
Ragù
Bechamel
Herhaal stap 2 tot en met 4 nog 3 tot 4 keer
Een laatste laag bechamel, met mozzarella en parmezaanse kaas
Veelgemaakte fouten bij lasagne bouwen
Te natte lagen: een ragù die nog erg vloeibaar is, maakt de lasagne slap. Laat de saus vooraf goed inkoken.
Te weinig bechamel: zonder genoeg bechamel drogen de pastabladen uit tijdens het bakken en blijft de lasagne niet bij elkaar.
Direct aansnijden: laat de lasagne minstens 10 minuten rusten na de oven, zodat de lagen kunnen opstijven.
Wat is de juiste volgorde van de lagen in een lasagne?
Van onder naar boven: een dun laagje ragù, lasagnebladen, ragù en bechamel. Die drie lagen herhaal je tot de schaal vol is. Bovenop komt een laatste laag bechamel met mozzarella en parmezaanse kaas. De volgorde van de lagen is dus altijd saus, pasta, saus.
Begin je met lasagnebladen of met saus?
Met saus. Schep eerst een dun laagje ragù op de bodem van de ovenschaal en leg daar pas de eerste lasagnebladen op. Zo bakt de pasta niet aan en trekken de bladen genoeg vocht om zacht te worden. Daarna volgt steeds pasta, ragù en bechamel, en je sluit af met bechamel en kaas.
Moet ik lasagnebladen voorkoken?
Verse bladen niet. Bij gedroogde bladen staat op de verpakking of voorkoken nodig is — veel merken zijn tegenwoordig “oven-klaar”.
Hoeveel lagen heeft een lasagne nodig?
Meestal 4 tot 5 lagen pasta, afhankelijk van de hoogte van je ovenschaal. Belangrijker dan het aantal is een gelijkmatige verdeling van saus.
Kan ik lasagne van tevoren bouwen?
Ja, je kunt de lasagne een dag van tevoren opbouwen en afgedekt in de koelkast bewaren. Bak hem vlak voor het serveren.
Waarom valt mijn lasagne uit elkaar bij het aansnijden?
Meestal doordat er niet genoeg rusttijd is genomen na de oven. Laat de lasagne minstens 10 minuten staan voordat je hem aansnijdt.
Beheer toestemming
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of je toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
